Nederland is integer land!


De Nederlandse pers lijkt er dol op: onoirbaar handelen van ambtenaren en hogere functionarissen aan de kaak stellen. ‘Nederland bananenrepubliek’ koppen sommige kranten met enige regelmaat. Vooral rond de verkiezingen. Over bestuurders bijvoorbeeld, die de Balkenende-norm ver overschrijden.

Mijn mening: Het valt best wel mee in Nederland. Het is juist een mooie Nederlandse traditie om zaken snel aan de kaak te stellen. Dankzij alerte reacties van pers en politiek staat dit land op nummer zeven op de lijst van integerste landen ter wereld. Topinkomens in de semi-overheidssector zijn uit de gevarenzones, daar is de gelegenheid tot frauderen redelijk geminimaliseerd, de prikkel of motivatie is verminderd en de rationalisatie ontkracht. Met dat laatste bedoelen we de rechtvaardiging van zelfverrijking. Bijvoorbeeld dat een hogere beloning op zijn plaats zou zijn en dat iets ‘stelen’ deel uitmaakt van de secundaire voorwaarden. Het was dus zaak om verleidingen weg te nemen. Preventief in plaats van repressief beleid levert meer op. Dat is door de negatieve pers gelukt.

Veel organisaties voeren integriteitsbeleid in vanwege de angst voor reputatieschade of eventuele claims van derden. Die drijfveer is vrij reactief. Het zou beter zijn als het integriteitsbeleid deel uit zou maken van een MVO-strategie. Binnen de drie facetten van MVO – people, planet and profit – is integer handelen van nature de aanjager van deze processen. Zo zal de overtuiging ‘ik wil geen slechte baas/medewerker zijn’ verschuiven naar ‘ik ben een goede baas/medewerker’.

Dilemma?
Wat doe je als parkeerambtenaar als een hoogzwangere vrouw tien minuten te laat bij haar auto arriveert. Bekeur je haar? En wat doe je als ze drie kwartier te laat komt? Of wat doe je als de bestuurder een vriend van je is en je weet dat hij het financieel moeilijk heeft? Dit is typisch het grijze gebied. Organisaties die oprecht nadenken over een beter integriteitsbesef doen er goed aan om daar samen met de medewerkers over na te denken. Er is geen goed of slecht, er is alleen het beoordelingsvermogen van de ambtenaar. Handelt die naar de regels of de geest van de wet? Sessies met (semi-) ambtenaren leiden meestal tot nieuwe bedrijfscodes. Een corruptievrije organisatie bestaat niet. De les is dat een integere organisatie is gefundeerd op wegnemen van verleidingen, gebieden waar makkelijk gefraudeerd kan worden scherp in de gaten houden, medewerkers hun eigen codes laten wegen in hun eigen praktijk. Verder is voorbeeldgedrag van managers even belangrijk als investeren in fraudepreventie. Alertheid op fraudesignalen zou een automatisme moeten worden. Risicoanalyses en waarborgen moeten worden ingebouwd en bovendien moet een vertrouwenspersoon zorgen dat meldingen niet meteen in de categorie ‘klokkenluider’ vallen. Want een klokkenluider meldt zich pas als reguliere oplossingen niet meer mogelijk zijn. In organisaties waar misstanden correct en professioneel kunnen worden gemeld, is de cultuur integer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s