De apenrots brokkelt af


KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

De meeste communicatieprofessionals zijn geen partij voor de echte macht in organisaties. Communicatiemensen zijn aardig en vriendelijk. De ‘echte macht’ heeft geen boodschap aan begripvolle communicatie. En zoek je statuur door enerzijds de harde jongen te spelen, val je op je gezicht omdat het communicatievak een feminien vak is.

In de top van organisaties zie je steeds dezelfde twee begrippen. Macht en erkenning. Zelfverrijking, bonussen, vriendjespolitiek, ‘ik verdien wat jij verdient’-gedrag en machtsbejag. De kredietcrisis en recessie zijn slechts een afgeleide van wat er echt aan de hand is. En wat in het groot gebeurt, gebeurt ook in het klein. Als de CEO rechtsaf zegt gaan de meeste werknemers nog steeds rechtsaf. En rond de (bestuurlijke) macht is een sterke hofhouding aanwezig. Maar er is hoop. De masculiene elite, die in de ivoren toren zit, is zich bewust van het harde feit dat hun machtsbasis afbrokkelt. Klassieke macht wordt niet meer gepikt. De mondialisering van informatie via internet en het hogere westerse opleidingsniveau versnelt de kanteling en kentering van machtssystemen. Het dominante machtssysteem valt uit elkaar en dat gebeurt als gebruikelijk schoksgewijs.

Repelsteeltjesgedrag
Een zekere mate van narcisme en ego is voor een leider volkomen natuurlijk en gezond. Maar als het doorslaat in eigenwaan, opgeblazenheid en negeren van het fatsoenlijke is dat ernstiger. Dat leidt in veel gevallen – soms pas na 42 jaar – tot de val van de machthebber. Het is gevaarlijk terrein geworden, rond de stoelpoten van de van de torens van de macht. Brutussen lopen overal rond. Een van de redenen dat de top de neiging blijft houden om niet transparant te opereren. Maar daar uiteindelijk niet in zal slagen. ‘Ik weet wat jij niet weet,’ wist Repelsteeltje in het gelijknamig sprookje te vertellen. De moraal van verhaal is echter dat ook Repelsteeltje zijn machtsbasis kwijtraakte door overschatting en goede onderzoeksjournalistiek.

Topcommunicatieprofessionals hebben vaak een juridische of bedrijfskundige achtergrond. Dat is niet zomaar. Ze kennen de machtsstructuren door en door. Want de echte macht heeft geen boodschap aan begripvol. Het is kiezen of delen. Je kunt je met hart en ziel storten op het schrijven van persberichten, de bedrijfskrant of het nieuwe logo, maar wil je echt meespelen dan zal je je eigen feminiene principes moeten loslaten en onderdeel moeten worden van de elite. Of kan het anders?

Legerlaarzen of glazen muiltjes
Menig communicatiemanager laat zich te snel voor de kar spannen van de machthebber. Grote stappen, snel thuis. Door de modder van de macht. Dat moet ook wel want binnen organisaties worden continu coalities gesmeed die hiermee te maken hebben. Over de verdeling van macht, de rollen hierin. Samenwerkingsverbanden tussen collega’s zijn ook overlevingsstrategiën om doelen te bereiken. Om hogerop te komen. Je baan te houden. Machtscoalities zijn de sociale netwerken op het werk. Je ziet het in de bedrijfskantine. Team bij Team, baas bij baas, Jan Hagel bij Jan Hagel. Maar ook dit zal veranderen. En hierin zie ik steevast een rol voor de nieuwe communicatievakman en -manager. Deze verandering heeft te maken met een groter wordend mondiaal verlangen naar transparantie en reflectie – ik noem dat de kracht van de glazen muiltjes. Ik denk wel eens: Was een communicatiemanager nu maar een manager van de communicatie in plaats van de uitzending. Bezig met de ontwikkeling van de dialoog. Verticaal, horizontaal en diagonaal. Maar vooral tussen werkvloer en top.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand
Het is natuurlijk allang niet meer ‘u vraagt, wij draaien’. Een communicatiemanager kan serieus de machtige ondernemingselite de spiegel voorhouden en kritisch zijn. Communicatiemanagers hebben de sleutels voor de oplossing namelijk allang in handen. Ze houden zich echt niet meer bezig met procedures, standaarden en publicaties. Ik weet, de macht op het monopolie van zulke communicatiemiddelen is aantrekkelijk en verslavend. In werkelijkheid is dit onnodig. Je kunt niet vechten om een roos te laten bloeien of een embryo te laten groeien. De dingen gebeuren gewoon in hun eigen ritme. Communicatie is het uitwisselen van informatie, kennis, overtuigingen, gevoelens en visie waarmee een organisatie kan groeien. Een communicatiemanager moet die zaken faciliteren. Water geven. Een goed communicatiemanager beseft wat er juist niet gezegd wordt. Aan dit soort zaken bestaat juist een enorme behoefte. Het nieuwe werken helpt daarbij. Er is een sterke behoefte in opkomst naar onbaatzuchtige macht. Naar nieuwe invalshoeken en perspectieven. Naar stimulerende en inspirerende verbindingen en het laten stromen van je organisatie. De communicatiemanager stapt nu over van weten naar begrijpen, van beschrijven naar voorschrijven, voorlezen tenslotte voorleven. Veel communicatiespecialisten opereren op een veel lager bewustzijnsniveau dan de organisatie en de wereld eigenlijk van ze mag verwachten. Sta op en kom uit je comfortzone.

Grijp de uitnodiging aan
De conditionering de afgelopen jaren van de communicatiestatuur leidt tot wantrouwen. We verlangen naar standbeelden, prijzen, reputaties. Zilveren inktpotten, griffels en graffels. Maar het zijn allemaal illusies, waandenkbeelden. Allemaal vanuit een Angelsaksisch paradigma. Tegelijktijd ervaren we het nieuwe en onbekende. Weinigen zien het onbekende als een uitnodiging. Zien vooral de chaos. Missen de waarden achter de gedrevenheid. Maar het onbekende bevat de sleutels tot een nieuwe werkelijkheid. Waarom is er steeds die behoefte aan beheersing, geld, macht, strijd en dingen vasthouden. Het is ons lot om een oneindig aantal rollen te spelen, maar die rollen zijn niet jezelf. Het zou jammer zijn dat we dat pas ontdekken aan het eind van onze loopbaan.

Ik ben al zo een 20 jaar lid van een communicatievereniging en zijn juridische voorlopers. En besef deze week waarom ik niet meer bij zo een club wilde horen. De top en haar hofhouding staat me wat tegen. Tijd voor een kanteling. Dat is een volstrekt persoonlijke beslissing.

Advertenties

11 gedachtes over “De apenrots brokkelt af

  1. Hoi Marcel, 20 jaar lidmaatschap … ik herinner me jou ook nog uit die tijd. Jij kwam van de ACON-stam als ik me goed herinner, die in 1995 samenging met NGPR en VBN (waar ik vandaan kwam). Ik kan me voorstellen dat je ervaart wat je beschrijft, al is dat voor mij geen reden om ook bij Logeion te vertrekken. Het is als bij veel clubs van diverse pluimage waar ik zit: de ontwikkeling gaat heel traag, maar wel de goede kant op. Sterkte met je passie, je plannen en je blog natuurlijk.

  2. ha Marcel, mooi stuk. Open en dwars, daar houd ik van. Het nieuwe werken is een begin, waar we echt naar toe moeten is het nieuwe denken. Horizontaal, niet-hiërarchisch, op een manier die talent de ruimte geeft. Daarom heb ik http://www.hetnieuweschrijven.nu geïntroduceerd. Zeggen en vooral laten zien wat je bedoelt. Zonder vrees en met open vizier. Overigens ben ik terug bij Logeion. Lekker dwars.

    hoi, Dolf

  3. Het doet me goed dat dergelijke, noodzakelijke geluiden steeds vaker te horen zijn. Al was het maar dat ik binnen mijn counsellingpraktijk (Emovisie) in toenemende mate slachtoffers van de apenrots behandel.

    Je artikel verschijnt m.i. op het juiste moment in de tijd. Het moet idd allemaal een keer anders en met dit geluid draag je er enorm aan bij om een andere beweging in gang te zetten. En je staat niet alleen, want we horen deze geluiden uit steeds meer hoeken (ook vanuit stichting EmoPact, waar ik voor werk, sleutelen we aan dat bewustzijn).

    Je hebt het werkelijk prachtig verwoord, Marcel!!!

  4. Zekerheid schijnt voor een grote meerderheid van mensen iets onontbeerlijks te zijn. Maar helaas is het iets wat niet bestaat. Of het moet de zekerheid zijn dat je afhankelijk bent. In die zin bestaat het wel, maar ik ontmoet maar weinigen die zich daar wel bij voelen.

  5. Fijne ontwikkeling van een heldere gedachtengang. En nu vanuit de gang naar de open ruimte! 😉 Deze manier van denken en schrijven spreekt me aan! Ik ga je graag volgen!

  6. Goed stuk zeg! En zo waar, ik ben na 5 jaar werkend als communicatieadviseur dan nog niet doorgewinterd in het communicatievak maar deel wel jou visie! Ik heb net een 3-jarige bachelor studie communicatie (nagenoeg) afgerond, waar ik in mijn scriptie de trends zoals Het Nieuwe Werken en de Social Media onderzocht en gekoppeld aan een veranderstrategie.

    Ik ben inderdaad door dit groeiend besef en deze visie uit mijn comfortzone gestapt en begin dit jaar heb ik mijn baan opgezegd en een communicatieadviesbureau gestart om vanuit een onafhankelijk positie bij bedrijven dit te gaan bewerkstelligen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s