Burgers in Almere snakken naar een culturele interventie


Almere kent nog een relatief zwak zelfbewustzijn van bestuur, bevolking en cultuur. Dat is ons cultureel erfgoed. Het past bij de stijl van een jonge stad. Niet precies weten wat ze wil. Maar aan de andere kant ook openstaan voor nieuwe experimenten.

Een aantal jaren geleden startte een burgerinitiatief om Almere te kandidateren voor cultureel hoofdstad van Europa in 2018. Het college van Almere ziet dat niet zitten. De stad is niet toe aan een grootschalig evenement. Kan en wil dat niet betalen. Het zij zo.

Maar een flinke schare burgers in Almere ziet dat anders. Almeerse burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen slaan een eigen weg in en namen dit jaar het initiatief om gezamenlijk een zogeheten bidbook schrijven om Almere officieel te kandidateren voor culturele hoofdstad van Europa in het jaar 2018. Een uitdagend en spannend idee. Waaruit moet blijken dat Almere dit wel kan financieren en organiseren. Met of zonder de gemeente als sponsor. Het is ook spannend omdat we niet zeker zijn of de gemeenteraad zich achter dit plan wil scharen voor november 2012. Het moment wanneer het bidbook moet worden ingediend in Brussel. Een intensieve lobby zal onderdeel zijn van dit proces.

Almere is er aan toe
Het lelijke eendje is namelijk allang een mooie jonge zwaan. Maar veel mensen zijn zich daar nog niet van bewust. Het bidbook Almere2018 dat nu wordt geschreven door vrijwilligers gaat over het ontwikkelen van het zelfbewustzijn van de Almeerse jonge stadsmens. Over mensen die naar het nieuwe land zijn gemigreerd en op zoek zijn naar de identiteit en cultuur van hun woonplaats. Het gaat ook over het ontwikkelen van de broze cultuur in Almere naar een standvastigere infrastructuur. Een stad waar inwoners trots op kunnen zijn. Dat is de rode draad van het Almeerse verhaal. De stad zal door dit initiatief de komende jaren een culturele leerschool worden voor bestuur en burgers. Enerzijds leert het bestuur om, anders dan in de eerste 25 jaar, om te gaan met grootschaliger burgerinitiatieven en de burger daarmee te faciliteren. Anderzijds leert de Almeerse burger meer initiatieven te nemen omdat het burgerinitiatief Almere2018 wordt beloond door het stadsbestuur en wordt gefaciliteerd. Het feit dat al meer dan vijf jaar bedrijven, maatschappelijke instellingen en burgers achter het initiatief zijn geschaard zegt voldoende over de wens van de stad om de cultuur van Almere te ontwikkelen.

Het bidbookproces
Natuurlijk wil in Brussel ook graag weten op welke culturele hoogtepunten Almere2018 gaat insteken, maar de ervaring leert dat het vooral gaat om hoofdlijnen, niet tot op het kleinste detail ingevuld. De koers van Almere2018 is verschillend van de andere kandidaatsteden in Nederland. Utrecht, Den Haag en Den Bosch hebben al min of meer concrete schetsen gepresenteerd van het programma in 2018. Wij stellen wij ons heel andere vragen. Wij zijn op zoek naar de identiteit van onze Nieuwe Stad, naar gemeenschappelijke binding in een jonge omgeving (met een gebrek aan geschiedenis, scheve verhoudingen, en een jong landschappelijke stedelijkheid) en de kansen die er mogelijk liggen als we werk maken van het verbinden van jonge modale gezinnen en jongeren aan dit culturele initiatief. Mensen maken tenslotte de stad.

Volwassenwording
De jonge stad kan door te kiezen in 2012 voor kandidatering voor cultureel hoofdstad van Europa de volgende stap naar volwassenheid maken. Zodoende onstaat een nieuwe balans tussen verantwoordelijkheden van burgers en bestuur voor de gezamenlijke ontwikkeling van de stad. Die ligt niet enkel meer bij een regentesk bestuur 1.0. Deze leerschool, daarmee willen we de Brusselse jury, de gemeenteraad en het college in 2012 overtuigen. De jury in Brussel overtuig verder je door een sterk concept, met de nodige passie gebracht. Die passie is er onder de bevolking. Maar moet alleen nog wakker worden gekust. Doel is met dit project een proces te starten waarmee Almere naar een ‘next level’ van zelfrespect en –beleving wordt gebracht. Almere is er aan toe. Aan een nieuw avontuur. Een reis naar een respectvolle toekomst. Een culturele interventie op deze manier aanzetten is aansprekend en past in de lijn die Brussel het liefst ziet. Van onderop, samen met burgers en met als resultante een stad met meer culturele infrastructuur en zelfbewustzijn. En, culturele hoofdstad willen worden, is moeilijk uit te leggen aan de massa. Het blijft, tot dat bewuste jaar, voor velen een abstract concept. Dat zijn ook de lessen van de recente culturele hoofdsteden Linz, Liverpool en Ruhr. Maar achteraf zegt elke stad dat ze het jaar niet hadden willen missen.

Onze opdracht
De belangrijkste opdracht voor het projectteam Bidbook Almere2018 is om een bidbook te presenteren waardoor de stad Almere succesvol de titel binnensleept. Als je kijkt naar de eisen die de jury uit Brussel stelt aan dit bidbook, dan zie je dat men minder geïnteresseerd is in een activiteitenprogramma voor 2018, maar veel meer in de positieve gevolgen die de Culturele Hoofdstad van Europa heeft voor de ontwikkeling van onze jonge stad. Lukt het ons met onze koers een echte omwenteling te bereiken voor onze omgeving, de jongste provincie van Europa, op cultureel gebied, zal dat zeker ook op het gebied van ruimtelijke ordening, infrastructuur, economie, educatie, sport, positieve gevolgen hebben.

Advertenties

4 gedachtes over “Burgers in Almere snakken naar een culturele interventie

  1. Je blog is op het scherp van de snede, net als Almere 2018. Falen is geen optie, dan zijn voor de komende 100 jaar de zuurpruimen aan de macht – ‘zie je wel’ . We hebben een gebogen maaiveld in de stad, maar het psychologische en sociale maaiveld is nog zo plat als een dubbeltje. Moet je wachten tot er organisch iets gaat bewegen of forceer je beweging zoals met Almere 2018? Voor mij is het nog altijd een vraag.

    • Beste Connie, ik denk dat er meer sporen zijn. Organisch en als interventie. Almere2018 is een culturele interventie van formaat. Onvergelijkbaar met welk ander fenomeen. Het levert de stad meer inkomsten op dat het kost, het bindt partijen, het brengt innovaties op het gebied van cultuur blijvend naar de stad, het trekt internationale bedrijven en bewoners, het laat zien dat we het kunnen, namelijk trots zijn op onze stad. Het feit dat we een new town zijn met new town uitdagingen. Culturele hoofdstad zet Almere weer in het centrum van de aandacht. En misschien in het centrum van de macht. De macht van de grote vier (steden). En tenslotte, het is aantrekkelijk voor een divers publiek. Als we studentenstad willen worden, en nieuwe inwoners willen aantrekken dan is een divers cultureel (en dat heb ik het niet over hoogcultuur) klimaat in onze stad nodig. Anders hebben we studenten opgeleid om daarna te vertrekken naar ‘leukere’ steden. Let wel, cultureel hoofdstad zijn betekent dat provincie, rijk en bedrijfsleven tientallen miljoenen investeren in onze stad. In onze plannen hoeft Almere relatief weinig bij te leggen. De wethouder weet dat. We praten niet over vele miljoenen, want dat is niet reëel. Als new town hebben we andere uitdagingen. We kunnen het worden omdat we vanuit een ander paradigma werken. Het is dit jaar het Europees Jaar van het Burgerinitiatief. Het burgerinitiatief denkt dat we het budgetneutraal kunnen organiseren vanuit derde geldstromen. Maar goed, dat is Almere2018.
      Tegelijkertijd moeten we nu werken aan al die plannen, door nu al zaken te laten zien. Het ‘newtownfestival’ dat binnenkort in de stijgers staat. Andere zaken organiseren. Uiteindelijk wil je ook nu een aantrekkelijke fijne stad zijn. Het is plus plus. En een visie op de cultuur en nu al werken aan de groei. En ook dat zal organisch en wellicht chaotisch gaan. We zijn een adolescent en puberende stad. Dus gaat alles zoals het gaat. Want je weet, gras groeit niet door aan de sprietjes te trekken. Maar af en toe een flinke hoop koemest helpt wel.

  2. Interessante blog met een prikkelend verhaal.
    Ook een behoorlijke uitdaging, lijkt mij.
    De USP van de unieke insteek is een sterk punt maar ik denk dat Almere 2018 moet oppassen dat dit niet ook de valkuil wordt.
    In dit stuk wordt nl treffend beschreven hoe de houding is van het bestuur 1.0 in Almere. Wat ik echter mis, is in welke fase de beslissende commissie in Brussel zit. Zijn die al wel toe aan versie 2.0? Het lijkt mij belangrijk om dat te onderzoeken om het afbreukrisico zo klein mogelijk te maken.
    Het zou jammer zijn als een dergelijk ambitieus burgerinitiatief hierdoor zou stranden…

    • Jan, dank je wel voor deze mooie maar ook realistische reactie. We hebben uiteraard contact met Brussel. Gisteren nog via de Provinciale liason ons initiatief weer onder de aandacht gebracht. Momenteel schrijven we een white paper voor de Compostella Group. Een groep Europese universiteiten die onderzoek doen naar het effect van culturele hoofdsteden van Europa op o.m. de economie. Wij zijn uitgenodigd om hier ons verhaal te vertellen voor een groot Europees publiek. Een gerucht momenteel is dat Europa (Brussel) ons initiatief zo goed vindt, het is tenslotte het jaar van het burgerinitiatief, dat ze voor Almere2018 een uitzondering willen maken en niet de steun eisen van de gemeente. Dat is ons in Pecz Hongarije door een Brusselse bobo medegedeeld. Maar we beseffen, het is slechts een wens geuit door een hoge functionaris. Dat betekent nog steeds een sterke lobby naar Brussel. Die is gisteren opnieuw gestart. Binnenkort worden we daar verwacht.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s