Jesse Klaver is onze kans op een nieuwe politiek


Bij GroenLinks  omarmen we vaker dan andere partijen waarden die niet in geld uit te drukken zijn. De waarde van Europa, de waarde van het gezamenlijk oplossen van vluchtelingenstromen, de waarde van goed onderwijs, de waarde van kunst, cultuur, zorg en natuur. En allemaal vanuit het perspectief van hoop inplaats het negatief sentiment. En dat stel ik op prijs. 

Politiek leiderschap gaat over het in beweging zetten van mensen via een realistisch en optimistisch beeld. Jesse Klaver kan dat. In een combinatie van luisteren en spreken. Hij inspireerde me een drietal jaar geleden met zijn verhaal over zijn gehandicapte vriend. Het kwam diep bij mij binnen. Ik zag dat hij de problematiek rondom het leven een beperking ten diepste begreep: het verlangen van zijn vriend naar waardig meedoen in onze maatschappij.

Groenlinks is volgens mij met Jesse Klaver in staat politiek leiderschap op een andere manier te organiseren, niet alleen top-down, maar van buiten naar binnen, zonder navelstaren en burgers populistisch naar de mond te praten.

Groenlinks blijft aanjager van economische hervormingen
Progressieve partijen zijn steevast aanjager en inspirator voor ingrijpende veranderingsprocessen. Doorgaan op de zelfde weg is niet de oplossing voor ons land. We hebben in Nederland kabinettenlang gefaald door overal het begrip ‘geld’ aan te hangen. Ook aan waarden die niet in geld zijn uit te drukken: aan mantelzorgen, kunstgenieten, cultuuromarmen en natuurmaken. Terwijl we eigenlijk allen verlangen naar een solidair en sociaal land. Momenteel is bij velen een gevoel van: genoeg is genoeg. Er is een afkeur van het systeem dat enkel dacht in geld en in rendement, mede door de verspilling van alles van waarde. Er is een groeiend besef dat groei anders kan. Betere producten maken, duurzamer gebruik, niet elke keer weer een nieuwe auto kopen of nieuwe kleren als ze nog lang niet versleten zijn. Geen voedsel doordraaien. We stappen steeds sneller weg van de hyperconsumptie.

Opgeheven vingertje
Als vanouds lag het zwaartepunt van Groenlinks politiek op cognitie, op het beste jongetje of meisje van de klas willen zijn. De polen van de magneet draaien om. De vinger werd vorig jaar naar Jesse geheven door de toezichthouder van een door de staat geredde bank. En dat tekent de kanteling en toont dat het oude systeem aan het einde van zijn levenscyclus is. Bij de zoektocht naar een duurzame kanteling is het goed een grotere verantwoordelijkheid bij de burger te leggen. Bijvoorbeeld door de broodfondsen te omarmen, burgerinitiatieven te ondersteunen op het terrein van zorg. En het makkelijk maken voor energiecoöperaties via wetgeving. En zo samen de nieuwe economie te gaan bedenken en te doen. Dit vergt een verdere democratisering van ons politiek systeem. Samen op weg betekent dat de politiek voorwaarden schept burgers de kans te geven mede richting te geven aan de focus van de het land (en daarmee aan de politiek) en wetgeving. Er ontstaat dan eindelijk de gewenste gedeelde verantwoordelijkheid en ruimte voor zelfsturende mechanismen. Nederlanders worden zo actoren in het veranderingsproces. Statisch wordt zo dynamisch. De politiek wordt weer vloeibaar. De scheiding tussen ivoren toren en kiezer verdwijnt en verandert zodoende in gelijkwaardigheid van partijen.

Een idee: een Vrije Kamer, naast de Eerste en Tweede …
Als verandering een on-going business is, ontwikkel dan ook on-going politieke podia buiten en naast de partijen. Zodat alle Nederlanders samen aan de vooruitgang van Nederland kunnen werken. Samen werken aan het nieuwe hogere doel: met een zo breed mogelijk gedragen besluit en beleid. En niet een met meerderheidsstemmen en macht doorgedrukt besluit, zoals in het verouderde huidige systeem. Die podia bouwen dan voort op actuele inhoudelijke thema’s die in Nederland echt opportuun zijn. Langs de lijn van de inhoud wordt op deze manier gewerkt aan bezieling, inspiratie en kwaliteit. De overtuiging dat politiek leiderschap niet uitsluitend voorbehouden is aan de top wordt steeds sterker in Nederland. Samen op een sociocratischer manier het land leiden, dat is democratie in zijn mooiste vorm èn een duurzamer vorm van (gedeeld) leiderschap. Dus Jesse, doe je best, ik ondersteun je hierin. Op naar een Vrije Kamer, naast die van de Tweede en Eerste.

Burgers in Almere snakken naar een culturele interventie


Almere kent nog een relatief zwak zelfbewustzijn van bestuur, bevolking en cultuur. Dat is ons cultureel erfgoed. Het past bij de stijl van een jonge stad. Niet precies weten wat ze wil. Maar aan de andere kant ook openstaan voor nieuwe experimenten.

Een aantal jaren geleden startte een burgerinitiatief om Almere te kandidateren voor cultureel hoofdstad van Europa in 2018. Het college van Almere ziet dat niet zitten. De stad is niet toe aan een grootschalig evenement. Kan en wil dat niet betalen. Het zij zo.

Maar een flinke schare burgers in Almere ziet dat anders. Almeerse burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen slaan een eigen weg in en namen dit jaar het initiatief om gezamenlijk een zogeheten bidbook schrijven om Almere officieel te kandidateren voor culturele hoofdstad van Europa in het jaar 2018. Een uitdagend en spannend idee. Waaruit moet blijken dat Almere dit wel kan financieren en organiseren. Met of zonder de gemeente als sponsor. Het is ook spannend omdat we niet zeker zijn of de gemeenteraad zich achter dit plan wil scharen voor november 2012. Het moment wanneer het bidbook moet worden ingediend in Brussel. Een intensieve lobby zal onderdeel zijn van dit proces.

Almere is er aan toe
Het lelijke eendje is namelijk allang een mooie jonge zwaan. Maar veel mensen zijn zich daar nog niet van bewust. Het bidbook Almere2018 dat nu wordt geschreven door vrijwilligers gaat over het ontwikkelen van het zelfbewustzijn van de Almeerse jonge stadsmens. Over mensen die naar het nieuwe land zijn gemigreerd en op zoek zijn naar de identiteit en cultuur van hun woonplaats. Het gaat ook over het ontwikkelen van de broze cultuur in Almere naar een standvastigere infrastructuur. Een stad waar inwoners trots op kunnen zijn. Dat is de rode draad van het Almeerse verhaal. De stad zal door dit initiatief de komende jaren een culturele leerschool worden voor bestuur en burgers. Enerzijds leert het bestuur om, anders dan in de eerste 25 jaar, om te gaan met grootschaliger burgerinitiatieven en de burger daarmee te faciliteren. Anderzijds leert de Almeerse burger meer initiatieven te nemen omdat het burgerinitiatief Almere2018 wordt beloond door het stadsbestuur en wordt gefaciliteerd. Het feit dat al meer dan vijf jaar bedrijven, maatschappelijke instellingen en burgers achter het initiatief zijn geschaard zegt voldoende over de wens van de stad om de cultuur van Almere te ontwikkelen.

Het bidbookproces
Natuurlijk wil in Brussel ook graag weten op welke culturele hoogtepunten Almere2018 gaat insteken, maar de ervaring leert dat het vooral gaat om hoofdlijnen, niet tot op het kleinste detail ingevuld. De koers van Almere2018 is verschillend van de andere kandidaatsteden in Nederland. Utrecht, Den Haag en Den Bosch hebben al min of meer concrete schetsen gepresenteerd van het programma in 2018. Wij stellen wij ons heel andere vragen. Wij zijn op zoek naar de identiteit van onze Nieuwe Stad, naar gemeenschappelijke binding in een jonge omgeving (met een gebrek aan geschiedenis, scheve verhoudingen, en een jong landschappelijke stedelijkheid) en de kansen die er mogelijk liggen als we werk maken van het verbinden van jonge modale gezinnen en jongeren aan dit culturele initiatief. Mensen maken tenslotte de stad.

Volwassenwording
De jonge stad kan door te kiezen in 2012 voor kandidatering voor cultureel hoofdstad van Europa de volgende stap naar volwassenheid maken. Zodoende onstaat een nieuwe balans tussen verantwoordelijkheden van burgers en bestuur voor de gezamenlijke ontwikkeling van de stad. Die ligt niet enkel meer bij een regentesk bestuur 1.0. Deze leerschool, daarmee willen we de Brusselse jury, de gemeenteraad en het college in 2012 overtuigen. De jury in Brussel overtuig verder je door een sterk concept, met de nodige passie gebracht. Die passie is er onder de bevolking. Maar moet alleen nog wakker worden gekust. Doel is met dit project een proces te starten waarmee Almere naar een ‘next level’ van zelfrespect en –beleving wordt gebracht. Almere is er aan toe. Aan een nieuw avontuur. Een reis naar een respectvolle toekomst. Een culturele interventie op deze manier aanzetten is aansprekend en past in de lijn die Brussel het liefst ziet. Van onderop, samen met burgers en met als resultante een stad met meer culturele infrastructuur en zelfbewustzijn. En, culturele hoofdstad willen worden, is moeilijk uit te leggen aan de massa. Het blijft, tot dat bewuste jaar, voor velen een abstract concept. Dat zijn ook de lessen van de recente culturele hoofdsteden Linz, Liverpool en Ruhr. Maar achteraf zegt elke stad dat ze het jaar niet hadden willen missen.

Onze opdracht
De belangrijkste opdracht voor het projectteam Bidbook Almere2018 is om een bidbook te presenteren waardoor de stad Almere succesvol de titel binnensleept. Als je kijkt naar de eisen die de jury uit Brussel stelt aan dit bidbook, dan zie je dat men minder geïnteresseerd is in een activiteitenprogramma voor 2018, maar veel meer in de positieve gevolgen die de Culturele Hoofdstad van Europa heeft voor de ontwikkeling van onze jonge stad. Lukt het ons met onze koers een echte omwenteling te bereiken voor onze omgeving, de jongste provincie van Europa, op cultureel gebied, zal dat zeker ook op het gebied van ruimtelijke ordening, infrastructuur, economie, educatie, sport, positieve gevolgen hebben.