De hele of #halbe waarheid


IMG_2896.jpg

Dit is geen doofpot.

Politici hebben de neiging om negatieve boodschappen voor zich te houden. Niets menselijks is hen daarin vreemd.  Je ziet het bij de premier, die de leugen van zijn VVD-minister Zijlstra al weken (en wellicht al veel langer) wist en verstopte in zijn torentje.

Tevens wordt deze pertinente leugen in de uren na ontboezeming door de premier en de coalitie weggeredeneerd of zelfs weggedrogeerd met een zweem van zoete woorden. Het slechte wordt ontkent, verstopt en definitief als leugentje om bestwil in de nissen van de wandelgangen verborgen: ‘Het is verschrikkelijk wat is gebeurd, hij heeft zijn les toch geleerd, hij gaat zeker zijn gedrag verbeteren.’ In de ogen van zijn makkers in het kwaad is Zijlstra het slachtoffer en Rusland de boosdoener.

Neem van mij aan. Corruptievrije politiek bestaat niet

De wortels van de VVD vinden telkens weer een paar corrupte politici. Of misschien andersom. De wortels van de VVD zuigen corrupte mensen aan. En dat is erger. Meer dan bij andere partijen tel ik voor het gemak op mijn vingers na (de PVV even daargelaten). Zie ook dit artikel uit de Volkskrant van een paar dagen geleden: Partijen struikelen over integriteit.

(tekst gaat verder onder de grafieken)

integriteitsschendingen.jpegschending 2017.jpegschending 2016.jpeg

De VVD mist een goed integriteitsbeleid. Dat zeggen ze wel te hebben en prioriteit te geven. Maar ze lopen nu eenmaal niet makkelijk de praat: They don’t walk the talk. Een integere politieke organisatie neemt verleidingen weg, houdt gebieden waar makkelijk gelogen of gefraudeerd kan worden scherp in de gaten, en laat politici hun eigen codes wegen in de eigen praktijk. Alertheid op leugens of andersoortige signalen zou een automatisme moeten worden. Risicoanalyses en waarborgen moeten worden ingebouwd en bovendien kan een vertrouwenspersoon zorgen dat meldingen niet meteen in de categorie ‘klokkenluider’ vallen. Want een klokkenluider meldt zich pas als reguliere oplossingen niet meer mogelijk zijn. In de politieke organisaties waar misstanden correct en professioneel kunnen worden gemeld, is de cultuur integer. Bij de VVD is dat geenszins het geval meer. Van begravenisbaas tot huisjesmelker (dit is een bewuste frame). Ze worden met open armen ontvangen. Want succesvolle ondernemers passen bij de VVD. Maar waaraan ze dat succes te danken hebben wordt bijna nooit gevraagd. Doe dat eens wat vaker. En dan ook wat verder vragen naar die onverholen lust naar rijkdom, bekendheid of anderszins.

Er is natuurlijk geen panacee voor een goed integriteitsbeleid. Integer handelen zit namelijk al tussen de oren van politici in spé. Is dat er niet, dan moet je je zorgen maken over de werving van deze politici. Of wellicht nadenken waarom politici gaan liegen in de rat race naar de top. Want ook dat zie je gebeuren. 


Nog even de kwetsbare onderwerpen op bestuurlijk of politiek vlak.

  • Informatie staatsveiligheid, vertrouwelijke kennis
  • Handhaven toezicht, controle, inspectie
  • Innen,belastingen, accijnzen
  • Goederen aanschaf, beheer en gebruik goederen
  • Verlenen vergunningen
  • Uitbesteden aanbestedingen, orders, gunningen
  • Uitkeren subsidies, uitkeringen, toelagen
  • Geld declaraties, gratificaties

Disclaimer: Ik ken ook heel veel fijne, eerlijke VVD’ers.

Nederland is integer land!


De Nederlandse pers lijkt er dol op: onoirbaar handelen van ambtenaren en hogere functionarissen aan de kaak stellen. ‘Nederland bananenrepubliek’ koppen sommige kranten met enige regelmaat. Vooral rond de verkiezingen. Over bestuurders bijvoorbeeld, die de Balkenende-norm ver overschrijden.

Mijn mening: Het valt best wel mee in Nederland. Het is juist een mooie Nederlandse traditie om zaken snel aan de kaak te stellen. Dankzij alerte reacties van pers en politiek staat dit land op nummer zeven op de lijst van integerste landen ter wereld. Topinkomens in de semi-overheidssector zijn uit de gevarenzones, daar is de gelegenheid tot frauderen redelijk geminimaliseerd, de prikkel of motivatie is verminderd en de rationalisatie ontkracht. Met dat laatste bedoelen we de rechtvaardiging van zelfverrijking. Bijvoorbeeld dat een hogere beloning op zijn plaats zou zijn en dat iets ‘stelen’ deel uitmaakt van de secundaire voorwaarden. Het was dus zaak om verleidingen weg te nemen. Preventief in plaats van repressief beleid levert meer op. Dat is door de negatieve pers gelukt.

Veel organisaties voeren integriteitsbeleid in vanwege de angst voor reputatieschade of eventuele claims van derden. Die drijfveer is vrij reactief. Het zou beter zijn als het integriteitsbeleid deel uit zou maken van een MVO-strategie. Binnen de drie facetten van MVO – people, planet and profit – is integer handelen van nature de aanjager van deze processen. Zo zal de overtuiging ‘ik wil geen slechte baas/medewerker zijn’ verschuiven naar ‘ik ben een goede baas/medewerker’.

Dilemma?
Wat doe je als parkeerambtenaar als een hoogzwangere vrouw tien minuten te laat bij haar auto arriveert. Bekeur je haar? En wat doe je als ze drie kwartier te laat komt? Of wat doe je als de bestuurder een vriend van je is en je weet dat hij het financieel moeilijk heeft? Dit is typisch het grijze gebied. Organisaties die oprecht nadenken over een beter integriteitsbesef doen er goed aan om daar samen met de medewerkers over na te denken. Er is geen goed of slecht, er is alleen het beoordelingsvermogen van de ambtenaar. Handelt die naar de regels of de geest van de wet? Sessies met (semi-) ambtenaren leiden meestal tot nieuwe bedrijfscodes. Een corruptievrije organisatie bestaat niet. De les is dat een integere organisatie is gefundeerd op wegnemen van verleidingen, gebieden waar makkelijk gefraudeerd kan worden scherp in de gaten houden, medewerkers hun eigen codes laten wegen in hun eigen praktijk. Verder is voorbeeldgedrag van managers even belangrijk als investeren in fraudepreventie. Alertheid op fraudesignalen zou een automatisme moeten worden. Risicoanalyses en waarborgen moeten worden ingebouwd en bovendien moet een vertrouwenspersoon zorgen dat meldingen niet meteen in de categorie ‘klokkenluider’ vallen. Want een klokkenluider meldt zich pas als reguliere oplossingen niet meer mogelijk zijn. In organisaties waar misstanden correct en professioneel kunnen worden gemeld, is de cultuur integer.