Een gelukkige stad heeft minder kans op een burn-out


degelukkigestad
foto: Marcel Kolder

Kan een stad gelukkig zijn? Of enigszins gelukkig worden? En als je een stad gelukkig kan maken, wat maakt een stad dan gelukkig? En bestaat er een uitgebluste stad? En hoe wakker je het vuur weer aan?

Wat ik laatst in een managementblad las is dat mensen die positieve gedachten hebben, creatiever zijn en beter presteren. Een gedachtesprong: Zou een positief ingestelde gemeenteraad of ambtenarenapparaat, ontdaan van bijvoorbeeld handhavings- en planningsangst, van invloed zijn op het welbevinden van de stad? Zou de stad beter presteren en creatiever worden? En zou je dat dan kunnen sturen?

Eigen regie

Aan de basis van menselijk geluk staat autonomie. Zelf kunnen bepalen hoe je je eigen leven inricht. En als je die regie over je eigen leven doortrekt naar de stad: Is de mate van hoe je mede je eigen stad inricht, ontwerpt, op alle niveaus bepalend voor het stedelijk geluk. En daarmee bedoel ik ècht de regie over je eigen stad krijgen, ver voorbij je eigen voortuin mogen inrichten of de jaarlijkse straatbarbecue organiseren. Samen bankjes ontwerpen, kiosken plaatsen, beplanting en je bomen uitkiezen, pleinen inrichten, parken aanleggen en zelfs hele wijken ontwerpen.

De burger als virtueel stadsmaker

Dat kan steeds slimmer, en steeds makkelijk. Via social media en internet kunnen we samen beslissen in welk gebouw de burgemeester straks zetelt. Wordt het een vrolijk gebouw, of een marmeren mausoleum? Juist dan worden inwoners stadsmaker en landmaker. En verklein je de kloof tussen overheid en burger.

Positive Design

In Delft heeft de faculteit Industrial Design het Delft Institute of Positive Design opgericht. En biedt daarmee kansen voor architecten en ontwerpers om dingen te ontwikkelen die inspireren en rijke ervaringen bieden, en zo betekenis geven aan de diverse functies van je stad. Hopelijk betrekken ze tegelijkertijd de passie en denkkracht van inwoners in die stadsmakerij. Burgers weten het vaak beter dan de gemiddelde ambtenaar. Toch?

Recept?

Is dit een recept voor een gelukkige stad? Ik zou het niet weten. Maar het voelt wel ‘gelukkiger’ als je mee kon denken over ruimte voor groen, voor cultuur, voor werkgelegenheid, voor je gezin, voor je woning, midden in de stad als je jong bent, naar de buitenranden als je kinderen hebt, alles passend bij je levensfase en jouw idee van jouw stad.

Ik denk dat ontwerpers, architecten, planners, makers, zich wel degelijk zich iets kunnen aantrekken van wat mensen beweegt en wat zij vinden van hun eigen stad.

En serieus, ik weet heel zeker, terugkomend op de titel, een gelukkige stad heeft veel minder kans op een burn-out.

foto: Marcel Kolder

P!T Gebrek aan rolstoelempathisch vermogen


IMG_1919 IMG_1920Stel je voor. Je maakt een nieuw museum in Nederland. Je krijgt daar vele miljoenen voor van het Rijk en de gemeente en je noemt het P!T. Het nieuwste veiligheids-museum van Nederland. Je denkt aan rolstoel-toegankelijkheid en zorgt dat er mooie hellingbanen zijn en brede deuren. Tot zover niks mis.

Deze veiligheidsexpo gaat er prat op dat er naast wat mooie oude brandweerauto’s en politieauto’s gezinnen met kinderen met een pasje allerhande interactieve spelletjes kunnen doen. Overal hangen beeldschermen met koptelefoons. Interactiviteit is meer dan 50% van de beleving. Want, zo zegt de directeur, de jeugd zit meer op de iPad, dan dat ze boeken leest.

De aap uit de mouw

Maar dan komt de teleurstelling bij mijn dochter van 15: ‘Papa, ik kan nergens bij.’ De koptelefoons van de tientallen beeldschermen hangen onbereikbaar boven de grond zodat de uitleg mist bij het beeld. De beeldschermen van heel veel (spel)applicaties staan zo hoog of zo schuin (plat) dat het beeld erop niet goed zichtbaar of in ieder geval onvoldoende zichtbaar is vanuit haar positie in haar rolstoel. Dat is ook bij de beeldschermen in de voertuigen en projectie op de voorklep van een politiebusje. De joystick van het crimineelste spelspel is net onbereikbaar omdat je er onmogelijk met je rolstoel bij kan. Driewerf jammer.

Restitutie

Als je dan restitutie zou willen, dan lees ik de voorwaarden voor bezoekers op de site.
De hierna volgende omstandigheden leiden nimmer tot enige verplichting tot restitutie van betaalde gelden of overige schadevergoeding door P!T:

  1. het niet zichtbaar zijn van voorwerpen uit de vaste collectie van de stichting
  2. ongemak veroorzaakt door het niet naar behoren functioneren van faciliteiten in P!T

Een flinke onvoldoende

Ik heb de floormanager van dit Almeerse museum een tip laten geven over de verkeerde opstelling van de interactieve zaken. Hopelijk gaan de veiligheidsdames en heren dit binnenkort aanpassen. Het zou leuk zijn als kinderen in een rolstoel ook echt mee mogen doen met al die enorm leuke interactieve spelletjes aldaar. Dat moet toch kunnen in onze participatiemaatschappij. Want echt, soms heb ik het gevoel dat het de bedenkers van zo een museum niet zo interesseert. Het is absolute denk-luiheid. Laat ik het maar scharen onder kinderziektes. Want ik gun ieder kind dit leuke museum.

 

De nieuwe apartheid in Nederland


In Nederland ontstaat een nieuwe vorm van apartheid. Apartheid is het Afrikaner woord voor “isolement”. Apartheid is een term die in gebruik kwam in de crisisjaren ‘30 en betekende het politieke beleid in het kader waarvan groepen kansarmen werden onderworpen aan gescheiden ontwikkeling.

In het toenmalige Zuid-Afrika hadden blanken meer rechten dan zwarten. In het Nederland van nu gaan groepen kansarmen dezelfde ontwikkeling tegemoet. Er ontstaat een enorme kloof tussen de ‘rendabelen’ en ‘onrendabelen’ in ons land. Kijk bijvoorbeeld naar de gevolgen voor chronisch gehandicapten en wajongers door de extreme bezuinigingen op deze doelgroep. De afbraak van het zorgstelsel en de stapeling van bezuiningsmaatregelen veroorzaken dat deze mensen langzaam uit het zicht van de maatschappij verdwijnen en verpieteren achter de geraniums. Vaak jonge mensen met veel mogelijkheden om als volwaardig lid van de maatschappij in dezelfde maatschappij te participeren. Door de afschaffing van het persoongebonden budget, de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen, de afschaffing van de Wajong, de halvering op de tegemoetkoming in medische kosten en de bezuinigingen op het passend onderwijs zullen grote groepen jongeren en ouderen hun kansen op de arbeidsmarkt sterk zien verminderen en daardoor kansloos en onrendabel worden. Chronisch zieke mensen, gehandicapten waar vroeger hard voor is gestreden in Nederland door mensen die het land na de oorlog weer hebben opgebouwd. Zij waren trots op het eerlijke sociale stelsel. Trots op hoe dit land vormgegeven werd door solidariteit van hun bevolking. Onderdeel van de Nederlandse international identiteit. Een stevig sociaal stelsel en hoog welzijnsniveau kenmerkten de laatste 50 jaar. De halve wereld kwam kijken hoe die ‘Dutch’ hun zorgstelsel geregeld hadden. Die vrijheid, zelfstandigheid en onafhankelijkheid worden met de ‘apartsheidsplannen’ van dit kabinet ernstig bedreigd.


Er is een morele crisis in Nederland
In Zuid-Afrika werd het systeem van isolement versterkt door een reeks wetten, gesterkt door de crisis waar de wereld zich in bevond. Nederland bevindt zich ook in een crisis, maar het lijkt vooral een morele crisis. In het Afrika van toen werden sociale contacten tussen rassen verboden. Hier wordt men door de maatregelen van het kabinet gedwongen thuis te zitten of naar de bossen terug te gaan. Naar de instituten, ver weg van de maatschappij. Apartheid in een nieuwe vorm, apartheid als isoleermiddel. Een vorm die niet zo opvalt als je gezond bent en een baan hebt. Maar keihard aankomt bij de mensen die geslachtofferd worden door het huidig kabinet. Door de bezuiniging ontstaat, vergelijkbaar met het Afrika van toen, een scheiding van publieke voorzieningen en scheiding van onderwijsnormen. Toen met rasspecifieke functiecategorieën en een afremming van niet blanke participatie in de maatschappij. Nu met functiespecifieke categoriën en participatie door enkel de gezonde rendabeler mensen in onze maatschappij.
De andere parallel met Afrika is dat hoewel de uitvoering en handhaving van de apartheid werd vergezeld door een enorme onderdrukking van de oppositie door rechtse partijen en populisten, er een voortdurende verzet tegen de apartheid in Zuid-Afrika bestond. Apartheid is veroordeeld door de Internationale gemeenschap.
Na jaren van apartheid zijn mensen met een handicap onderdeel van onze maatschappij geworden. Deze gelijke kansen worden nu bedreigd door kabinet Rutte met de voorgenomen bezuinigingen op bijna alle zorgsectoren die gehandicapten, jongeren en ouderen treffen. Het verzet uit de bevolking, de belangenorganisatie en de oppositie is groot. Groter dan ooit. Maar ze wordt niet gehoord. Of misschien wel gehoord, maar er wordt niet naar geluisterd. En dat lijkt een grotere crisis dan de financiële crisis waar we inzitten.

Vrijheid van keuze
Ik hoop werkelijk dat in het Nederland van nu het moreel besef groeit om de maatregelen terug te draaien die er voor zorgen dat Nederland niet de geschiedenis ingaat als land waar een nieuwe vorm van apartheid is ontstaan, maar waar Nederland gidsland kan blijven als het gaat over vrijheid van keuze als het gaat over de eigen regie over leven en zorg. Waar het gaat om solidariteit en respect voor elkaar.