Wees niet bang


Het lijkt zwartgalliger in de wereld te worden. En toch is het niet zo. Er zijn (even voor het gemak) twee groepen in (laten we Amerika nemen) de wereld. De kansarmen en de kansrijken. Ook in Westerse landen. Beide groepen praten over andere zaken op een andere toonhoogte. Ze begrijpen elkaar niet omdat hun wereldbeelden anders zijn. Ze bestaan beiden uit heel aardige mensen die het beste voorhebben met de buurt en de wereld waar ze in wonen. Maar waar de ene groep moeite heeft kansen te zien, een baan te vinden, of zijn mening te kunnen ventileren, kan de andere groep dat juist wel, ziet overal kansen, reizen de halve wereld over en zijn gek op verandering.
De PVV versus D66 lijkt het wel. En die twee werelden drijven steeds verder van elkaar af. Dat is mede door de polarisering die haar echoput vindt in de media. Negatieve zaken/mensbeelden trekken meer kijkcijfers dan positief nieuws. Terwijl er natuurlijk onnoemelijk veel meer positieve en mooie dingen gebeuren. Politiek gaat immer over problemen, dat is inherent aan het vak. Zeker in de door de media aangedikte donkere tijden. Negatief nieuws verkoopt. Maar zeg nu zelf. Als ik door de Stedenwijk loop in mijn stad Almere (een prachtwijk volgens de ‘elite’), of door de Filmwijk (wat elitairder in de ogen van de ‘stedewijkers’) in het centrum. Dan zie ik daar zie ik nog steeds fijne mensen die samen met elkaar dingen oplossen, hun kinderen naar school brengen of op straat aan hun auto sleutelen of tuin mooi maken, daar gaat het niet over kansarm of kansrijk. Dat is 98 procent (even een te grove inschatting) van de bevolking hier, en ik extrapoleer dat graag naar de hele mensheid. En ja, dan heb je aan beide kanten van de streep een kleine procent die je kan omschrijven als diepteleurgestelde en mischien wel boze mensen en een mensontziende witteboorden elite. Maar echt. Dat is een zeer beperkt deel.
Dus … leef je leven, vertrouw op elkaar en kijk naar de positieve zaken in het leven, en niet wat de media je vertelt. En natuurlijk moeten we de grote problemen oppakken in de wereld. De gezondheidsongelijkheid, de plastic soep, de continue oorlogen in het midden-oosten door de klimaatverandering. En dat is voor een deel de verantwoordelijkheid van de politiek. Buitenlandse politiek. Hier in Nederland, ruim ik met de buren mijn straat regelmatig op, doe ik fijn vrijwilligerswerk bij diverse stichtingen en bezoek of en toe een eenzame oudere vrouw. Want verandering ben je zelf. Het begint allemaal met de eerste stap. Hoe klein dan ook. 

1497512_988563964491363_877273632240249549_n.jpg

Geeft ons land zijn burgers een gevoel van geborgenheid?


Nederland kent een waarden top tien. Een aantal jaar geleden (2006) gehouden onder een representatief deel van onze bevolking. Deze waarden geven aan wat de Nederlander als goed beschouwt. De mores van het land als het ware. Misschien ook wel een belangrijk onderdeel van de Nederlandse identiteit.

Een waarde is een diepgeworteld vertrouwen die aangeeft hoe je wil dat men zich in ons land naar elkaar gedraagt. Deze waarden horen ook herkenbaar te zijn in de leiderschapsstijl van politici en topondernemers. De boegbeelden van ons land. De waarden staat voor de ethische beginselen en mores van ons land. Een opsomming.

De waarden top 10 van de Nederlandse burger

1. Veiligheid, gevoel van geborgenheid.
2. Fatsoen, netjes met elkaar omgaan.
3. Gelijkwaardigheid, gelijke behandeling in diversiteit.
4. Vrije meningsuiting, geen ‘censuur’.
5. Tolerantie, ruimte geven aan de ander.
6. Solidariteit, actief bijdragen aan elkaars welbevinden.
7. Zelfbeschikking, werk en leven zonder inmenging.
8. Respect voor ‘people and planet’, maatschappelijk ondernemen.
9. Vrijheid van religie.
10.Vaderlandsliefde, trots op de prestaties van Nederland.

Wat opvalt is dat we vooral zachte waarden hebben in ons polderland. Die zachte waarden hebben we in de vorige eeuw opgebouwd. Daar mogen we trots op zijn. Nederland is een ‘praatland’ en sluit beter aan bij Scandinavië en Duitsland dan bij de Angelsaksische landen als Groot- Brittannië en de Verenigde Staten. Dat zijn duidelijk meer ‘vechtlanden’. Dat merk je ook aan het leger. Ons leger nam in Afghanistan een totaal andere rol (opbouwen) dan de Engelsen en Amerikanen. De cultuur in Nederland is gebaseerd op feminiene waarden en normen. Dat zie je aan de top 10.

Feminien land?
De vraag ligt nu. Blijft dit zo. Blijft Nederland dat feminiene fijne land waar we alles in dialoog met elkaar blijven oplossen. Een fatsoenlijk land. Een land waar iedereen gelijkwaardig is. Zelfbeschikkingsrecht en eigen regie heeft over onderwijs, zorg en leven. Waar mensen nog solidair zijn en respect hebben voor elkaar. Actief bijdragen aan elkaars welbevinden. Een sociaal en liberaal land zijn. Waar we geen jonge Angolezen uitzetten die volledig geïntegreerd zijn. Een land op trots op te zijn.

Wordt Nederland vechtland?
Ik vraag me dat af? Is dat nog wel zo. Kijk ik door een verkeerde bril? De theorie over identiteiten, waarden en normen vertelt ons dat deze niet snel veranderen. De praktijk toont anders. Ik zie Nederland in rap tempo veranderen in een masculien land. En dat stemt me niet blij. Wat overblijft is wat ik boven schets. Een vechtland met dito leiders in het bedrijfsleven en de politiek. Ik wil dat niet en wens ik ons land ook niet toe. Of zie ik dit verkeerd? Uw reactie kunt u hier kwijt.

De shock-doctrine van het kabinet. Is er wel respect voor het land, het milieu en ons?


Ik zie een nieuwe vorm van respectloosheid van het nieuwe kabinet naar burgers. De regering is momenteel hard met ‘zure’ bezuinigingen naar de zwakkeren in onze samenleving. Bijvoorbeeld als het gaat om waarom het Persoongebonden Budget (PGB) moet worden afgeschaft. Met drogredeneringen als: ‘We kunnen het niet meer met zijn allen opbrengen’ of bijvoorbeeld ‘de samenleving is de kosten van onze verzorgingsstaat zat’. Dit is het constante staccato van dit kabinet. Er worden zelfs gemeenplaatsen gebruikt als profiteurs en fraudeurs om hun standpunten rondom het afschaffen van de PGB over de bühne te brengen. Maar niet alleen dat. Het is de combinatie met het ‘zoet’ voor de rijksten dat pijn doet. De duurste benzineslurpers als de Audi quattro of Range Rover worden onder dit kabinet bijna 40.000 tot 50.000 euro goedkoper, en je mag er nog harder mee rijden, met die 6 cilinders, zelfs 134 km per uur. De kleine groene auto’s worden duurder. Griekenland wordt gered en de snelwegen worden verbreed. Maar de Wajongers worden gepakt. De sociale werkplaatsen overbodig. Het passend onderwijs voor gehandicapten, daar kan flink het mes in. Dat verkoop je toch niet meer aan je volk. De kloof tussen burger en kabinet wordt groter en groter. De schok is te groot.

Respect
Als we het woord respect bekijken heeft dit heeft alles te maken met de manier waarop je naar de ander kijkt. Het woord respect komt in veel talen voor en betekent letterlijk “omkijken naar” maar wordt meestal vertaald met “eerbiedigen” of, wat zwakker uitgedrukt, “iemand in zijn waarde laten”. Respect kun je definiëren als het spanningsveld tussen betrokken zijn (“liefde”) en de juiste afstand houden (“vrijheid”). Een liberaal begrip. Een sociaal liberaal begrip. Tevens is dat voor het kabinet meen ik een complex begrip. Ik leg het voor Mark Rutte en zijn collega graag nog eens uit. Respect voor de samenleving zou moeten leiden tot een gezonde balans, die het resultaat is van gelijke tegenkrachten: liefde en vrijheid. Binden en loslaten.

De boksring in de tweede kamer
Als toeschouwer van het handelen van huidig kabinet zie ik ik een soort boksring. Premier en staatsecretaris zetten de hakken in het zand. De oppositie zit klaar. Er wordt met woorden gemept. Met argumenten geslagen, met drogredenen en non-argumenten gebokst. Dit is exemplarisch voor veel debatten momenteel. Echter via de boksring werkt het in ieder geval niet. De dialoog lijkt beter. Op de een of andere manier is de burger geleerd om te zwijgen als het over beleidsvorming gaat, om afstand te bewaren. Aan sommigen van ons werd nooit gevraagd onze ideeën en meningen te uiten. Op school en tijdens ons volwassen leven hebben we geleerd stil te zijn, opdat anderen ons kunnen vertellen wat we moeten denken. Door deze ervaringen zijn we gaan aarzelen het woord te nemen en zijn we soms bang voor elkaar geworden. Veel mensen verlangen ernaar opnieuw met elkaar in gesprek te raken. Ook met de regering. Maar die geeft niet thuis. We verlangen vurig naar een kans om te spreken. Om mee te denken. We snappen best dat er bezuinigd moet worden. Maar laten we er samen over praten. Ik schreef vorige week een brief naar VVD-Tweede-Kamerlid Tamara Venrooy om met haar in dialoog te komen. Over andere oplossingen voor het PGB. Ik kreeg het partijstandpunt van de VVD als standaard antwoord. Een afspraak is er niet van gekomen.

Het is een geweldige ‘Shock’
In het boek ‘Shock Doctrine’ van Naomi Klein wordt verteld dat een crisis vaakt misbruikt wordt voor verandering. Ze noemt de val van de Berlijnse Muur, de orkaan die New Orleans onder water zette, de omslag in Zuid-Afrika als voorbeelden. Ze stelt dat in een crisissituatie de veranderingsbereidheid bij de bevolking het grootst is. In de vele voorbeelden die Klein noemt is dat veelal ten nadele van de bevolking, en wordt met succes een rechtse kapitalistische structuur ingevoerd. Door dit boek snap ik meer de beweegredenen van dit kabinet en hoe het rampenkapitalisme blijkbaar werkt.

Mag ik een oplossing aandragen?
In deze tijd van crisis is het toverwoord ‘vertrouwen’. Vreemd dat dat inzicht er blijkbaar nog niet is bij dit kabinet. En ik hoop dat het kabinet de komende debatten over bijvoorbeeld het PGB, passend onderwijs en de wajong, en vooral naar het waarom van de regelingen, tot inzicht komt en dat er weer balans kan worden aangebracht in de manier waarop we met elkaar om gaan. Vertrouwen is gebaseerd op integriteit, op het feit dat je van binnen uit weet wat goed en niet goed is. Bezuinigen op de zwakkeren is niet goed. Uiteindelijk ben je zelf verantwoordelijk hoe je met je zelf, anderen en de wereld om gaat. ‘There is enough for everybody’s need, not enough for everybody’s greed’ zei Gandhi. De crisis biedt kansen. Kansen op herstel van het zoeken naar wat goed is en wat fout. Van zoeken naar grenzen en nieuwe wegen, gebaseerd op wederzijds respect en vertrouwen, in dialoog met voorstanders van verschillende visies en belangen. Vertrouwen komt echter niet zo maar, het is het gevolg van een proces dat zichtbaar dient te zijn. Vertrouwen volgt vanuit betrouwbaarheid. En betrouwbaarheid is het gevolg van de mate van consistentie in je afspraken en handelingen, dus in je gedrag. Dat betekent niet meer zo maar iets beloven over nimmer en nooit meer het PGB afschaffen en dat een half jaar later wel willen doen. Het goede nieuws is dat als vertrouwen toeneemt, de snelheid van samenwerking en de kosten van controle afnemen (en bureaucratie). Wie van rechts, midden of links toont het leiderschap dat voor deze verandering nodig is?

Naschrift
Mijn werk en vrijwilligerswerk gaat vaak over het bereiken van een ‘next level’. Heel vaak voor zorginstellingen, speciaal onderwijs en culturele instellingen. Opvallend genoeg zijn dit ook de ondergeschoven kindjes van dit kabinet. Zorg voor mensen met een uitdaging, passend onderwijs en onze cultuur past bij een hoog zelfbesef, inzicht, ontplooiing en beschaving. Ik merk dat we die zo belangrijke stukjes beschaving kwijtraken. Veel gehandicapten raken door het afschaffen van hun PGB hun eigen regie over zorg en daarmee ‘zelfrespect’ kwijt, evenals hun ontplooiingskansen (Maslov). De bezuiniging op sociale werkplaatsen en passend onderwijs vergroot de kloof nog meer. Ik maak me echt zorgen om Nederland.